Stel dat je de opdracht krijgt om een boot te bouwen. Je krijgt een berg hout, een toolbox en 2 ploegmaats. Alleen… weet niemand van jullie hoe een boot eruit ziet. Wat is een boot? Waar dient dat voor? Je kan terecht bij je ‘opdrachtgever’, voor alle hulp en vragen die je hebt, maar je moet ze wel zelf vragen. Je opdrachtgever gaat er wel van uit dat jij weet wat een boot is, waar je tools voor dienen en dat jij weet hoe ze te gebruiken.

Iemand coachen die je in staat acht de klus te klaren, maar die het niet doet, hoe doe je dat? Deze week werd ik teruggekatapulteerd in de tijd: toen ik mijn eerste eindwerk moest maken in de middelbare school. Het werd zowat gezien als ‘de kroon op je opleiding’, waarbij je bewijs kon geven van zelfstandigheid, kritisch denken, ondernemingszin, taalvaardigheid en nog zoveel meer. Klinkt logisch. Alleen… had ik geen idee hoe een eindwerk eruit diende te zien, wat er precies van me werd verwacht, hoe ik eraan begon. Dus begon ik…niet, of laat ons stellen: eerder laat, wat me nog onzekerder en nerveuzer maakte over dat eindwerk dan ik al was. Achteraf bekeken had ik 2 dingen nodig: instructie en coaching. Misschien lette ik niet zo goed op de jaren voordien bij de steloefeningen, of kwam ik weg met mijn ‘literair talent’ zodat ik de techniek een beetje kon overslaan. En toen kwam dus dat eindwerk. 

Instructies geven is niet per se ‘pamperen’

Als je nog nooit een boot zag, en je kreeg geen instructies over hoe je een boot bouwt, is de vraag ‘hoe dacht je zelf om dit aan te pakken’ niet echt nuttig. Da’s nochtans een coachende vraag: waar loop je tegenaan en hoe zie je ‘t zelf. Stap 1 voor elke coach, trainer, leerkracht, leidinggevende, ouder,… is dus om te checken of je echt snapt waarover het gaat. Assumpties zijn soms gevaarlijk: je zou dat al moeten kunnen met jouw ervaringsniveau, als jouw vorige job schrijnwerker was, dan zou jij toch een boot moeten kunnen bouwen, als jij kan zwemmen, moet je toch ook weten wat een boot is,… Assumpties kloppen vaak niet. Als iemand wérkelijk niet weet hoe hij de taak kan aanpakken en jij weet het wel, zeg het dan. “Ik moet toch niet zeggen hoe zij haar job moet doen”, zei een leidinggevende ooit tegen me tijdens een gesprek. Wel, zei ik als coach, misschien is dat hier nu wel de meest nuttige respons. Instructies geven is niet per se ‘pamperen’, instructies aanvaarden betekent niet dat je incompetent bent.  

Een hulpvraag leren stellen is een vaardigheid

“Ze moeten maar hulp vragen als ze ‘t nodig hebben, mijn deur staat altijd open”. Die woorden hoorde ik van een leerlingbegeleider. Ik ben er tamelijk zeker van dat ik nooit had durven vragen: “Kan je me leren hoe je een inhoudstafel maakt en hoe ik aan bronnen geraak?”, want dan had ik me ontzettend dom gevoeld, en als het antwoord was geweest “dat had jij intussen allang moeten weten”, had ik me bovendien ook nog eens diep geschaamd voor mijn blijkbaar pertinente en algemene domheid. Dat was anders wel de hoofdvraag die ik had. Ga er niet vanuit dat mensen 1/ weten welke hulp ze nodig hebben, en 2/ er durven om vragen. Als coach is dat vaak het eerste dat we onze klanten aanleren: hoe formuleer je een hulpvraag? De coaches die we opleiden leren we dan weer om een veilig klimaat te creëren, zodat hun klanten zich absoluut vrij voelen om élke vraag te formuleren, zonder schaamte, zonder zich ‘dom’ te voelen

Coachen is een vak en een kunst tegelijk

Ik heb geen idee hoe je een boot bouwt. Ik weet ook niet hoe je hout bewerkt. Ik kan wel iemand begeleiden om de boot te bouwen zoals hij of zij dat wil. Want eens je weet waar je naartoe wil, is een overzicht van alles wat we collectief weten en kunnen en dat wat we nog niet weten of kunnen snel gemaakt. Dat is de kunst en de vakkundigheid van een coach: jou helpen om je vragen in kaart te brengen en je de juiste pistes laten vinden om het antwoord te vinden op welke vraag je ook hebt, zodat jij weer enkele vaardigheden rijker bent en je zelfvertrouwen voor toekomstige uitdagingen is gegroeid

Coachende vaardigheden winnen alsmaar aan belang: op het werk, in de klas, binnen het gezin,… Maar wat is ‘coachen’ nu precies? Wat is er zo uniek aan Solution Focus en oplossingsgerichte coaching? Kan iedereen coachende vaardigheden aanleren? En hoe doe je dat dan? 

Maak kennis met trainers Els Deboutte en Rilla Lysens, kom meer te weten over de verschillende opleidingsformules en stel al je vragen over professioneel leren coachen in het gratis info-webinar. 

? SCHRIJF JE IN 

Pin It on Pinterest

Share This